Wraz z uruchomieniem systemu kaucyjnego w Polsce logistyka zwrotna przestała być zapleczem technicznym, a stała się jednym z ważnych elementów funkcjonowania handlu i gospodarki odpadami. To na styku sklepu, konsumenta i zaplecza logistycznego rozstrzyga się dziś, czy gospodarka obiegu zamkniętego zadziała w praktyce, czy będzie jedynie ambitną deklaracją.
Zwrot opakowania w sklepie jest tylko początkiem drogi. Dalej pojawia się identyfikacja, sortowanie, przygotowanie do transportu i przekazanie surowca do recyklera. Każdy z tych etapów wpływa na jakość materiału i efektywność całego systemu. Nawet najlepiej zaprojektowane instalacje recyklingowe nie są w stanie zrekompensować błędów popełnionych wcześniej.
Sklep punktem logistycznym
Szczególna rola w systemie kaucyjnym przypada sklepom. Placówki handlowe, często działające na ograniczonej powierzchni i przy dużym natężeniu ruchu, muszą pogodzić obsługę klientów z nową funkcją logistyczną. W praktyce oznacza to konieczność automatyzacji przyjmowania opakowań, ich precyzyjnej identyfikacji oraz wstępnego przygotowania do dalszego transportu.
– Im mniej manualnej ingerencji i improwizacji na etapie zbiórki, tym większa przewidywalność całego systemu – mówi Paweł Wróblewski, dyrektor zarządzający Envipco Polska.
Rozwiązania stosowane w punktach zbiórki mają bezpośredni wpływ na dalsze ogniwa łańcucha. Odpowiednie zgniatanie i segregacja pozwalają ograniczyć liczbę transportów, obniżyć koszty operacyjne i zmniejszyć ślad środowiskowy.
Jakość ważniejsza niż wolumen
W systemie kaucyjnym liczy się nie tylko ilość zebranych opakowań, ale przede wszystkim ich jakość. Czysty, jednorodny materiał łatwiej wprowadzić ponownie do obiegu produkcyjnego, bez konieczności energochłonnego doczyszczania. To właśnie na tym etapie logistyka zaczyna realnie wpływać na opłacalność i skalowalność gospodarki obiegu zamkniętego.
W polskich warunkach dodatkowym wyzwaniem jest skala przedsięwzięcia. System obejmuje miliony konsumentów i ogromne wolumeny opakowań, które muszą być obsługiwane ciągle i bez zakłóceń. Każde opóźnienie w odbiorze, błąd w identyfikacji czy przestój techniczny szybko przekłada się na problemy widoczne zarówno dla handlu, jak i klientów.
– Dlatego coraz większe znaczenie ma niezawodność rozwiązań oraz możliwość ich elastycznego dostosowania do lokalnych warunków, od małych sklepów osiedlowych po wielkopowierzchniowe placówki – mówi Paweł Wróblewski.
System kaucyjny to mechanizm, który porządkuje przepływ materiałów i wymusza współpracę wielu sektorów. Od tego, jak sprawnie działa droga od sklepu do recyklera, zależy nie tylko efektywność systemu. To wpływa też na zaufanie społeczne do całej idei obiegu zamkniętego.