Wyprawka szkolna jednego dziecka kosztuje już średnio 1588 zł. Na przygotowanie dziecka do nowego roku szkolnego rodzice wydali o 536 zł więcej niż rok wcześniej – wynika z danych CBOS, które analizuje Finax. Same przybory szkolne zdrożały znacznie wolniej, średnio o 2,9 proc. rok do roku. Największym obciążeniem domowych budżetów okazują się ubrania i buty, a po rozpoczęciu roku szkolnego dochodzą jeszcze zajęcia dodatkowe, na które rodzice deklarują średnio 675 zł miesięcznie.
Ponad połowa badanych, 56 proc., ocenia koszt przygotowania jednego dziecka do szkoły na więcej niż 500 zł. Najczęściej rodzice planują wydać od 500 do 1000 zł – taki przedział wskazało 42 proc. ankietowanych. Kolejne 35 proc. mieści się w budżecie 200-500 zł, a 14 proc. przekracza 1000 zł. Wyższe kwoty częściej deklarują przy tym mieszkańcy wsi niż największych miast. Budżet od 1000 do 2000 zł przewiduje 17 proc. rodzin wiejskich i 10 proc. rodzin mieszkających w dużych miastach.
Zeszyty drożeją wolniej, a promocji jest mniej
Sam koszyk typowych artykułów szkolnych nie odpowiada za mocny wzrost całkowitych wydatków. Zeszyty, kredki, piórniki i plecaki podrożały w ostatnim sezonie średnio o 2,9 proc. rok do roku. Rok wcześniej dynamika wzrostu cen przekraczała 7,5 proc.
Według analizy Finax sieci handlowe ograniczały marże na szkolnym asortymencie, chcąc przyciągnąć klientów przed początkiem roku. Kupujący mają jednak mniej okazji do polowania na przeceny – liczba promocji dotyczących artykułów szkolnych spadła o 17,6 proc.
Najdroższa część wyprawki znajduje się gdzie indziej. Aż 49 proc. rodziców jako największą pozycję wydatkową wskazuje ubrania i obuwie. Podręczniki wymienia 42 proc., plecak 39 proc., a elektronikę 15 proc.
W szkołach podstawowych część kosztów książek i ćwiczeń pokrywa dotacja. Rodzice muszą natomiast regularnie kupować odzież i buty, z których dzieci wraz z wiekiem wyrastają.
Szkolna wyprawka to dopiero początek wydatków
Wrześniowy rachunek nie kończy kosztów związanych ze szkołą. Płatne zajęcia pozalekcyjne finansuje już czterech na pięciu rodziców. Według danych CBOS jest to najwyższy odsetek od początku badania tej kwestii w roku szkolnym 1998/1999.
Największą popularnością cieszą się zajęcia sportowe, które opłaca 57 proc. rodziców. Naukę języków obcych finansuje 48 proc. rodziców, a 34 proc. – korepetycje lub kursy przygotowawcze. Zajęcia artystyczne wybiera 3 na 10 rodzin.
Średni deklarowany koszt dodatkowej edukacji i aktywności wynosi 675 zł miesięcznie na jedno dziecko. Przy dziesięciu miesiącach roku szkolnego daje to około 6,7 tys. zł – ponad cztery razy więcej niż średni jednorazowy koszt przygotowania dziecka do szkoły. Same korepetycje kosztują już średnio ponad 70 zł za godzinę; w przypadku niektórych przedmiotów stawki przekraczają 100 zł.
– Rodzice przygotowują się na sierpień, a prawdziwe obciążenie budżetu rozkłada się na dziesięć kolejnych miesięcy. Wyprawka szkolna jest widoczna, bo płacimy za nią jednorazowo i boli. Zajęcia dodatkowe, dojazdy, składki klasowe i wycieczki rozpływają się w comiesięcznych wydatkach i dlatego rzadko trafiają do planu finansowego rodziny – mówi Dominik Baldowski, analityk Finax.
300 zł z programu Dobry Start pokrywa tylko część rachunku
Rodzice uczących się dzieci mogą skorzystać ze świadczenia Dobry Start. Państwo wypłaca 300 zł na dziecko bez względu na dochód rodziny. Wnioski dotyczące roku szkolnego 2026/2027 można składać wyłącznie elektronicznie od 1 lipca do 30 listopada 2026 r. Przy najczęściej deklarowanym budżecie wyprawkowym na poziomie 500-1000 zł świadczenie odpowiada za 30-60 proc. tej kwoty.
Dużo mniejsze znaczenie ma przy kosztach zajęć dodatkowych, które wracają przez kolejne miesiące. Rodziny o niższych dochodach mogą dodatkowo ubiegać się w gminie o stypendium szkolne. Kryteria dochodowe oraz wysokość pomocy mogą różnić się między gminami.
Większość rodziców czeka z zakupami do sierpnia
Aż 68 proc. rodziców zostawia szkolne zakupy na sierpień albo ostatni tydzień przed rozpoczęciem roku. W czerwcu kompletowanie wyprawki zaczyna zaledwie 6 proc. badanych.
Finax ocenia, że odkładanie zakupów zwiększa presję czasu, ogranicza możliwość porównywania cen i sprawia, że część produktów może być już wyprzedana. Analitycy radzą więc rozłożyć wydatki na kilka tygodni i przed zakupem części wyposażenia poczekać na listę przygotowaną przez wychowawcę.
Część rzeczy można również kupić z drugiej ręki. Używane plecaki, obuwie na zmianę, strój galowy czy podręczniki do liceum mogą obniżyć koszt tej części wyprawki nawet o połowę.
Finax radzi też traktować zajęcia dodatkowe jako stały element domowego budżetu. Jeżeli rodzina wie, ile miesięcznie będzie kosztować np. basen czy nauka języka, może uwzględnić ten wydatek jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego.
– Podstawą jest przewidywalność. Wydatki szkolne nie są zaskoczeniem: wracają co roku w tym samym momencie i rosną razem z dzieckiem. Jeśli rodzina wie, że wrzesień kosztuje ją 1,5 tys. zł, a każdy kolejny miesiąc kilkaset złotych na zajęcia, może to zaplanować i odkładać systematycznie przez dwanaście miesięcy, zamiast szukać pieniędzy pod koniec wakacji – dodaje Dominik Baldowski.
Co ważne, koszty, które generuje szkolna wyprawka, zmieniają się wraz z wiekiem ucznia. Szczególną różnicę rodzice odczuwają po przejściu dziecka do liceum lub technikum, gdzie podręczniki muszą finansować w całości sami. Wtedy książki mogą stać się największym pojedynczym elementem wyprawki. Analiza Finax sugeruje więc, by wydatki związane z edukacją traktować jako przewidywalną część wieloletniego budżetu rodzinnego.
Polecamy również:
- UOKiK ukarał propagatorów systemów typu piramida za werbowanie uczestników
- 625 gmin apeluje o oszczędzanie, a woda ucieka jeszcze przed dotarciem do kranu
- Restrykcje Chin uderzają w europejski przemysł. Na liście są dwa podmioty z Polski
- Mężczyźni częściej zyskują na premiach. Tak może powiększać się luka płacowa