W 2025 roku liczba niewypłacalnych przedsiębiorstw była o 20 proc. wyższa niż rok wcześniej, a problemy z płynnością szczególnie mocno uderzają w mniejsze podmioty. Dlatego Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) prowadzi program dla mikro, małych i średnich firm, które znalazły się w okresowych trudnościach. Przedsiębiorcy mogą otrzymać finansowanie na doradztwo i usługi rozwojowe.
Wysokie ceny energii, opóźnienia w płatnościach i niedobór wykwalifikowanych pracowników mogą szybko pogorszyć sytuację finansową firmy. W przypadku mikro, małych i średnich przedsiębiorstw nawet przejściowy problem z kosztami lub płatnościami może prowadzić do utraty płynności.
Niewypłacalności było więcej niż rok wcześniej
Z danych Coface wynika, że w zeszłym roku liczba niewypłacalnych przedsiębiorstw wzrosła o blisko jedną piątą – i to tylko w ciągu jednego roku. Jednocześnie w pierwszym kwartale 2026 roku odsetek niewypłacalnych firm spadł o 10 proc. w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku. Niewypłacalna firma nie jest w stanie terminowo spłacać zobowiązań; choć nie oznacza to końca działalności, jest poważnym sygnałem ostrzegawczym.
Te dane pokazują mieszany obraz sytuacji przedsiębiorstw. Z jednej strony część wskaźników w pierwszych miesiącach 2026 roku się poprawiła. Z drugiej strony wcześniejszy wzrost niewypłacalności wskazuje, że wiele firm nadal mierzy się ze skutkami zawirowań rynkowych.
Program PARP ma pomóc wcześniej reagować na problemy
PARP prowadzi program „Wsparcie firm w okresowych trudnościach – oferta dla przedsiębiorców”. Jest skierowany do sektora MMŚP – najmniejszych firm, w tym osób samozatrudnionych, a także małych i średnich przedsiębiorstw. To właśnie takie podmioty często mają mniejsze rezerwy finansowe niż duże podmioty, dlatego krótkotrwałe problemy mogą być dla nich bardziej dotkliwe.
Pomoc oferowana w programie ma charakter doradczy i rozwojowy. Chodzi o wsparcie w rozpoznaniu problemów, zaplanowaniu działań naprawczych i wdrożeniu zmian, które mogą poprawić sytuację przedsiębiorstwa. Program jest finansowany z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego (FERS).
Najpierw autodiagnoza, potem finansowanie
Jednym z warunków udziału w programie jest przeprowadzenie autodiagnozy za pomocą tego narzędzia PARP. Ma ono pomóc firmie ocenić poziom ryzyka i wskazać obszary, które wymagają wsparcia.
Autodiagnoza działa więc jak pierwszy test sytuacji przedsiębiorstwa. Pozwala sprawdzić, czy problemy mają charakter przejściowy, gdzie mogą pojawiać się największe zagrożenia i jakie działania mogą pomóc firmie w poprawie kondycji.
Z programu mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą w Polsce i są wpisani do KRS lub CEIDG. Firma musi istnieć co najmniej 12 miesięcy przed dniem rozpoczęcia rundy, w której składa formularz rekrutacyjny.
Warunkiem jest również spełnienie zasad pomocy de minimis. To forma publicznego wsparcia dla firm, która ze względu na ograniczoną wartość nie wymaga zgody Komisji Europejskiej. Przedsiębiorca nie może też podlegać wykluczeniu z możliwości uzyskania środków unijnych, między innymi z powodu obecności na listach sankcyjnych UE.
Na co i ile można dostać?
Środki w programie mogą zostać przeznaczone na działania doradcze. Ich celem jest opracowanie diagnozy sytuacji firmy i wyznaczenie kierunku dalszych działań. Finansowanie obejmuje też usługi rozwojowe, np. szkolenia dla przedsiębiorcy i pracowników oraz doradztwo ekspertów. Usługi mogą odbywać się stacjonarnie albo zdalnie w czasie rzeczywistym.
Program nie przewiduje korzystania z usług w formule e-learningu. Oznacza to, że wsparcie nie polega na samodzielnym odtworzeniu gotowego kursu internetowego, lecz na pracy w formie wymagającej bieżącego kontaktu z prowadzącym lub doradcą.
Wysokość wsparcia zależy od ich wielkości przedsiębiorstwa:
- Osoby samozatrudnione, czyli firmy niezatrudniające pracowników, mogą otrzymać do 19 928 zł.
- Dla mikro- i małych przedsiębiorstw maksymalna kwota wsparcia wynosi 77 192 zł.
- Średnie przedsiębiorstwa mogą otrzymać do 154 384 zł.
PARP podkreśla, że wsparcie dla firm nie wymaga wkładu własnego – to istotne dla biznesów w okresowych trudnościach, bo konieczność dołożenia własnych środków mogłaby ograniczyć dostęp do programu podmiotom, które już mają problem z płynnością.
Nabór do projektu jest prowadzony przez czterech operatorów wyłonionych przez PARP. Różnią się oni terminami zakończenia naboru.
- W przypadku ProcessTeam sp. z o.o. nabór trwa do 31 stycznia 2027 roku.
- Krajowa Izba Gospodarcza, KDK INFO sp. z o.o. oraz CTS Customized Training Solutions sp. z o.o. prowadzą nabory do 30 kwietnia 2027 roku.
Dla firm oznacza to, że program nie jest jednorazową akcją z bardzo krótkim terminem. Przedsiębiorcy mają czas na sprawdzenie warunków udziału, wykonanie autodiagnozy i przygotowanie formularza rekrutacyjnego.
Małe firmy w trudnościach potrzebują szybkiej reakcji
Program PARP wpisuje się w problem, który dotyczy wielu mniejszych przedsiębiorstw. Okresowe trudności nie zawsze wynikają z błędów w prowadzeniu biznesu. Czasem powstają przez opóźnienia w płatnościach, wzrost kosztów lub brak pracowników. Firmy potrzebują wtedy szybkiego rozpoznania, co naprawdę odpowiada za pogarszającą się sytuację, bo różne przyczyny wymagają różnych rozwiązań.
Dlatego wsparcie doradcze dla firm może mieć ogromne znaczenie jeszcze zanim problemy staną się trwałe. Jeśli przedsiębiorca wcześniej zidentyfikuje słabe punkty, ma większą szansę na poprawę sytuacji bez wchodzenia w poważniejsze procedury naprawcze. Program PARP ma pomóc przede wszystkim tym przedsiębiorcom, którzy są jeszcze w stanie wprowadzić zmiany, ale potrzebują zewnętrznej diagnozy, doradztwa i środków na rozwój kompetencji.