Instalacje OZE to dla wielu gospodarstw domowych inwestycja rzędu dziesiątek tysięcy złotych, ale firmy nie zawsze działają uczciwie. Prezes UOKiK nałożył ponad 7 mln zł kar na spółki działające na rynku odnawialnych źródeł energii oraz blisko 400 tys. zł na osoby zarządzające. Sankcje dotyczą m.in. wprowadzających w błąd praktyk sprzedażowych i stosowania niedozwolonych klauzul w umowach.
Reklamy OZE stylizowane na pisma urzędowe
Jedną z zakwestionowanych praktyk były działania spółki Polska Energia Grupa Kapitałowa. Firma stosowała materiały reklamowe przypominające oficjalną korespondencję. Do skrzynek trafiały czarno-białe druki z nagłówkami „Ogłoszenie” czy „Zawiadomienie”, a na kopertach pojawiał się nadruk „Zawiadomienie dla mieszkańców gminy”. W praktyce była to oferta handlowa.
Taki sposób komunikacji mógł sugerować, że nadawcą jest instytucja publiczna lub dostawca energii.
Dodatkowo w materiałach pojawiały się informacje o rzekomych podwyżkach cen energii nawet o 300-400 proc. Tymczasem realny wzrost cen dla gospodarstw domowych w latach 2022-2024 wyniósł niespełna 33 proc.
Urząd wskazał, że przekaz marketingowy miał wywoływać presję i skłaniać do szybkiego podpisania umowy.
– Instalacje OZE wymagają od konsumentów wyłożenia dziesiątek tysięcy złotych, a od przedsiębiorców pełnej odpowiedzialności – zarówno za jakość produktu, jak i za uczciwy sposób sprzedaży oraz przejrzyste warunki umowy. Niedopuszczalne jest sprzedawanie fotowoltaiki strachem i presją oraz pisanie umów tak, by ryzyko i koszty zawsze zostawały po stronie konsumenta – mówi Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.
Pojawiły się niedozwolone klauzule
Zastrzeżenia UOKiK dotyczyły także wzorców umów stosowanych przez spółkę Energia dla Pokoleń. W dokumentach pojawiały się nieprecyzyjne pojęcia, takie jak „niekorzystne warunki atmosferyczne”. Utrudniało to konsumentom ocenę, czy opóźnienia w realizacji były uzasadnione. W efekcie klient mógł długo oczekiwać na montaż instalacji bez możliwości skutecznego egzekwowania terminu.
Problem dotyczył również zapisów dotyczących efektów inwestycji. Konsument mógł otrzymywać wyliczenia korzyści, a jednocześnie w umowie znajdowały się zastrzeżenia wyłączające odpowiedzialność firmy za ich osiągnięcie.
Spór o zapisy w umowach
W toku postępowania analizowano także sytuacje, w których montowano inne elementy instalacji niż te przedstawione w projekcie.
Spółka argumentowała, że wizualizacja nie była częścią umowy, lecz materiałem poglądowym. Dla konsumenta oznaczało to ryzyko, że przedstawiona oferta nie jest wiążąca.
Wątpliwości wzbudziły również zapisy stosowane przez spółkę Nasz Prąd. Jedna z klauzul przewidywała, że jeśli nieruchomość nie będzie przygotowana do montażu, a sytuacja nie zmieni się w ciągu dwóch godzin, klient może zostać obciążony kosztem dojazdu do 1000 zł za każdy dzień. Spółka nie precyzowała jednak, co oznacza „przygotowanie” nieruchomości.
Kary dla firm i menedżerów
Prezes UOKiK nałożył łącznie 7 033 289 zł kar na spółki oraz 387 000 zł na osoby zarządzające.
Energia dla Pokoleń została ukarana kwotą 6 129 221 zł. Odpowiedzialność osobistą ponieśli Jadwiga Kurkiewicz (138 000 zł), Marcin Janosz (80 000 zł) oraz Kacper Kruk (69 000 zł).
Polska Energia Grupa Kapitałowa otrzymała karę w wysokości 904 068 zł. Osoby zarządzające – Jolanta Iwona Kubiczek i Adriana Małgorzata Kałuża – zostały ukarane kwotami po 50 000 zł.
Decyzje nie są prawomocne, a spółki wniosły odwołania do sądu.
To kolejna interwencja UOKiK na rynku odnawialnych źródeł energii. Wcześniej urząd nałożył karę na spółkę Sunday Polska oraz zakwestionował zapisy stosowane przez inne podmioty. Urząd zapowiada dalsze monitorowanie rynku, który rozwija się dynamicznie, ale jednocześnie generuje ryzyko nadużyć wobec konsumentów.