Rodzice przy myśleniu o przyszłości dzieci biorą pod uwagę nie tylko społeczne poważanie, lecz także stabilność, bezpieczeństwo zatrudnienia i potencjalne zarobki. Polacy najchętniej widzieliby swoje dzieci jako lekarzy – wynika z „Rankingu Zawodów 2026” przygotowanego przez SW Research. Taką profesję wskazało 23 proc. badanych w przypadku synów i 24 proc. w przypadku córek.
Najbardziej poważanym zawodem w rankingu został ratownik medyczny, ale rodzice rzadziej wybierali tę ścieżkę jako wymarzoną przyszłość dla dziecka. Podobnie jest z innymi zawodami kojarzonymi z wysokim społecznym uznaniem, ale też z trudnymi lub ryzykownymi warunkami pracy.
Lekarz wygrywa z zawodami najwyższego prestiżu
Z danych SW Research wynika, że lekarz pozostaje najczęściej wskazywanym wymarzonym zawodem dla dziecka. W przypadku synów wskazało go 23 proc. badanych, a w przypadku córek 24 proc. Jednocześnie w rankingu społecznego poważania lekarz znalazł się dopiero na 4. miejscu.
To pokazuje, że rodzicielskie wyobrażenia o „dobrym zawodzie” nie pokrywają się w pełni z listą profesji najbardziej cenionych społecznie. Ratownik medyczny, strażak czy pilot samolotu pasażerskiego cieszą się dużym uznaniem, ale nie są tak często wybierani jako preferowana przyszłość dla dzieci.
Powodem mogą być trudne warunki pracy, wysoka odpowiedzialność albo ryzyko. Rodzice mogą więc szanować daną profesję, ale jednocześnie niekoniecznie chcieć, aby ich dziecko wykonywało ją przez całe życie.
Wymarzony zawód dla dziecka to nie zawsze ten najbardziej poważany
Wśród zawodów chętnie widzianych przez rodziców często pojawiają się profesje kojarzone ze spokojną pracą umysłową i stabilnym zatrudnieniem. To m.in. informatyk lub informatyczka, adwokat lub adwokatka, farmaceutka oraz profesorka uniwersytetu.
W czołówce znalazły się także osoby prowadzące własny biznes oraz dyrektorzy i dyrektorki w dużych firmach. To sugeruje, że rodzice łączą stabilizację z ambicją i możliwością osiągnięcia wysokich dochodów. Wśród wymarzonych profesji dla córek nadal pojawia się też księgowa.
– Wyniki pokazują, że wyobrażenia rodziców o dobrej przyszłości zawodowej dziecka są dość pragmatyczne. Lekarz pozostaje symbolem zawodu pożądanego – niekoniecznie dlatego, że jest najwyżej oceniany w rankingu prestiżu, ale dlatego, że łączy społeczne uznanie, stabilność i poczucie sensu pracy. Widać jednak, że sam prestiż nie wystarcza. Profesje obciążone dużym ryzykiem, odpowiedzialnością lub trudnymi warunkami pracy nie przekładają się automatycznie na rodzicielskie marzenia o przyszłości dzieci. Drugi ważny wątek to utrzymywanie się preferencji dla zawodów kojarzonych z bezpieczeństwem, pracą umysłową i przewidywalną ścieżką kariery – takich jak informatyk, adwokat, farmaceuta czy profesor uniwersytetu. Jednocześnie wysoko pojawiają się przedsiębiorca i dyrektor, co pokazuje, że rodzice coraz częściej cenią nie tylko stabilizację, ale też samodzielność, sprawczość i potencjał ekonomicznego sukcesu – komentuje Piotr Zimolzak, wiceprezes SW Research.
Pragmatyczne podejście oznacza tu wybór zawodów, które wydają się bezpieczne, dobrze płatne i rozwojowe. Rodzice nie patrzą więc wyłącznie na prestiż, ale także na realne warunki życia, jakie może zapewnić dana profesja.
Najmniej pożądane? Zawody fizyczne i sprzedaż zdalna
Ranking pokazuje też, których zawodów Polacy najrzadziej chcieliby dla swoich dzieci. W przypadku synów najmniej pożądanym zawodem okazał się telemarketer lub specjalista ds. sprzedaży zdalnej. W przypadku córek był to kierowca komunikacji miejskiej.
Na liście mniej chętnie widzianych profesji dominują zawody fizyczne. Wśród nich pojawiają się m.in. robotnik budowlany niewykwalifikowany, pracownik sprzątający oraz taksówkarz lub taksówkarka. Część tych zawodów nie znajduje się na samym dole rankingu poważania, ale rodzice i tak rzadko wskazują je jako przyszłość dla dzieci.
Telemarketer jest jednym z wyjątków, bo ten zawód jest jednocześnie mało pożądany przez rodziców i nisko oceniany pod względem społecznego poważania. Podobnie rzadko wybierane były profesje takie jak youtuber i influencer, a także stanowiska polityczne, np. poseł, posłanka, radny lub radna gminna.
Ciekawy jest przykład górnika lub górniczki. Ten zawód ma wysoką pozycję w rankingu społecznego uznania, ale nie jest szczególnie chętnie widziany jako przyszłość dla dzieci. Może to wynikać z tego, że profesja ta kojarzy się z ciężkimi warunkami pracy i ryzykiem.
Rodzice odrzucają ścieżki kojarzone z mniejszą autonomią
Zdaniem Piotra Zimolzaka lista najmniej pożądanych zawodów pokazuje, że rodzice kierują się nie tylko prestiżem, ale też wyobrażeniem o jakości pracy. Zawody fizyczne, mniej stabilne albo słabiej wynagradzane są wyraźnie mniej atrakcyjne w oczach badanych.
– Ciekawie wygląda także lista zawodów najmniej pożądanych. W dużej mierze tworzą ją profesje kojarzone z pracą fizyczną, niższą stabilnością, mniejszą autonomią albo ograniczonym prestiżem społecznym. To pokazuje, że rodzice nie tylko wybierają dla dzieci zawody dające szansę na awans i bezpieczeństwo, ale też wyraźnie odrzucają te ścieżki, które postrzegają jako mniej rozwojowe, bardziej obciążające lub słabiej wynagradzane – dodaje Piotr Zimolzak.
Autonomia oznacza tu swobodę działania i wpływ na własną pracę. Im mniej dana profesja kojarzy się z rozwojem, niezależnością i bezpieczeństwem, tym mniejsza szansa, że rodzice wskażą ją jako wymarzoną ścieżkę dla dziecka.
Matki i ojcowie myślą podobnie, ale są różnice
Wybory kobiet i mężczyzn, jeśli chodzi o wymarzony zawód dla dziecka, są podobne, choć widać różnice w odsetkach wskazań. W przypadku synów matki częściej niż ojcowie wskazywały zawód lekarza: 26 proc. wobec 21 proc. Podobne różnice dotyczą informatyka lub programisty oraz przedsiębiorcy albo właściciela dużej firmy, które wskazało odpowiednio 13 proc. matek i 8 proc. ojców. Natomiast ojcowie nieco częściej widzieliby synów jako pilotów samolotu pasażerskiego: 13 proc. wobec 9 proc. wśród matek.
Więcej ojców niż matek wskazywało też zawód strażnika granicznego dla syna: 6 proc. wobec 3 proc. To profesja znajdująca się znacznie niżej na ogólnej liście najchętniej widzianych zawodów.
Dla córek różnice są mniejsze
W przypadku córek różnice między odpowiedziami matek i ojców są mniej wyraźne. Największą różnicę widać przy zawodzie psychoterapeutki. Wskazało go 10 proc. kobiet i 6 proc. mężczyzn.
Nieco mniejsza różnica pojawiła się przy przedsiębiorczyni lub właścicielce dużej firmy. Matki częściej niż ojcowie wskazywały też dla córek takie zawody jak ratowniczka medyczna, informatyczka lub programistka, specjalistka ds. HR albo stewardessa.
Wśród zawodów częściej preferowanych przez ojców dla córek znalazły się niemal wszystkie stanowiska polityczne. Chodzi m.in. o ministrę, radną gminną i posłankę na Sejm RP.
Marzenia rodziców są coraz bardziej praktyczne
Wyniki badania pokazują, że rodzice myślą o przyszłości zawodowej dzieci przede wszystkim przez pryzmat bezpieczeństwa. Wymarzony zawód dla dziecka ma dawać mu stabilność, sens pracy, szanse na rozwój i dobrą sytuację finansową. Sam prestiż, choć nadal ważny, nie przesądza o wyborze. Rodzice doceniają zawody potrzebne społecznie, ale ostrożniej podchodzą do tych, które wiążą się z dużym ryzykiem, obciążeniem albo trudnymi warunkami pracy.
Z perspektywy rynku pracy to ważny sygnał. Społeczne poważanie nie zawsze wystarcza, aby dana ścieżka zawodowa była atrakcyjna dla kolejnego pokolenia. Liczy się także to, czy zawód daje poczucie bezpieczeństwa, sprawczości i przewidywalnej przyszłości.
Badanie przeprowadzono w dniach 21-23 kwietnia 2026 roku techniką CAWI na reprezentatywnej próbie 1006 Polaków w wieku 16-80 lat.