Dobór wózka widłowego to zdecydowanie więcej niż przypadkowe wskazanie jednej z maszyn w katalogu. Każdy model ma swoje parametry techniczne, które decydują o tym, czy poradzi sobie w konkretnych warunkach: w ciasnym magazynie, na placu z kostką, w chłodni czy przy ciężkich ładunkach na wysokości. Na co należy zwrócić szczególną uwagę?
Typ wózka – od paleciaka po maszynę do wysokiego składowania
Pierwszym krokiem jest wybór typu wózka widłowego. Inne potrzeby ma mały sklep z zapleczem, inne centrum logistyczne. W praktyce najczęściej wykorzystywane są:
- wózki czołowe (spalinowe lub elektryczne) – uniwersalne, sprawdzają się na placach, rampach, w magazynach,
- wózki wysokiego składowania (reach truck) – stworzone do pracy w wąskich korytarzach i na dużych wysokościach,
- wózki prowadzone i unoszące (popularne „paleciaki”) – idealne do krótkich przejazdów, kompletacji zamówień, pracy na małych przestrzeniach,
- wózki terenowe – przeznaczone do pracy w trudnych warunkach, np. na budowie, przy nierównym podłożu.
Dobierając typ wózka, warto zacząć od odpowiedzi na pytanie: gdzie i z jakimi ładunkami ma pracować maszyna. To ułatwia decyzję bardziej niż analiza samej ceny.
Udźwig nominalny (w kg) – ile naprawdę uniesie wózek?
Udźwig nominalny (w kg) określa maksymalną masę ładunku, jaką wózek może bezpiecznie podnieść przy założonych warunkach (określony środek ciężkości, wysokość podnoszenia, rodzaj osprzętu). To nie jest wyłącznie wpis w dokumentacji technicznej – to od tego parametru zależy, czy wózki widłowe będą pracować bezpiecznie. W praktyce, gdy ładunek ma przesunięty środek ciężkości (np. jest długi i wystaje poza widły), realny udźwig maszyny może być niższy, a przy pracy na dużej wysokości dodatkowo spada. Im wyżej podnoszony jest towar, tym ostrożniej trzeba podchodzić do jego masy.
Zawsze warto zachować margines bezpieczeństwa i wybierać wózek z udźwigiem nieco wyższym, niż sugerują same obliczenia. Praca na granicy możliwości maszyny to prosty sposób na szybsze zużycie podzespołów i większe ryzyko wypadku.
Wysokość podnoszenia (w mm) – jak wysoko trzeba sięgnąć?
Drugim ważnym parametrem jest wysokość podnoszenia (w mm). To maksymalna wysokość, na jaką wózek może bezpiecznie unieść ładunek. Musi ona odpowiadać realnym warunkom w magazynie: wysokości regałów, bram, konstrukcji hali.
Przed wyborem modelu dobrze jest zmierzyć najwyższe miejsce składowania, uwzględnić wysokość palety i samego towaru oraz pamiętać o niewielkim zapasie, tak aby operator mógł swobodnie odkładać i zdejmować palety, nie ocierając widłami o konstrukcję regału.
W praktyce zbyt mała wysokość podnoszenia oznacza niewykorzystaną przestrzeń magazynu, a zbyt duża – trudniejsze manewrowanie w niskich pomieszczeniach.
Typ prowadzenia i przeznaczenie – jak operator pracuje na co dzień?
Typ prowadzenia opisuje sposób obsługi wózka przez operatora. W praktyce spotykane są różne rozwiązania: wózki prowadzone, przy których operator idzie obok i steruje maszyną za pomocą dyszla, wózki z podestem, gdzie operator stoi na platformie, oraz wózki z miejscem siedzącym, czyli klasyczne modele z kabiną, w których operator pracuje w pozycji siedzącej.
Wybór zależy od przeznaczenia wózka: długości tras, charakteru zadań, miejsca pracy. Do krótkich odcinków i kompletacji zamówień sprawdzą się wózki prowadzone lub z podestem, do dłuższych przejazdów i cięższych ładunków – modele z siedziskiem.
Przy planowaniu warto też uwzględnić rodzaj nawierzchni (hala, plac zewnętrzny, nierówne podłoże), wymagania BHP oraz ewentualne ograniczenia wynikające z charakteru towaru (np. strefy zagrożone wybuchem).
Intensywność użytkowania i typ napędu – tryb pracy ma znaczenie
W specyfikacji technicznej często można spotkać także pojęcie „intensywność użytkowania”, które określa, ile godzin na dobę i w jakich warunkach pracują wózki widłowe – czy jest to lekki, średni czy ciężki cykl, jedna czy kilka zmian oraz czy dominuje częste podnoszenie na wysokość, czy raczej krótkie przejazdy z ładunkiem. Od tego w dużej mierze zależy wybór typu napędu:
- wózki elektryczne – ciche, bezemisyjne w miejscu pracy, idealne do hal, chłodni, pracy wewnątrz budynku,
- wózki spalinowe (diesel, LPG) – lepiej radzą sobie na zewnątrz, przy ciężkich ładunkach i długich trasach, ale wymagają dobrej wentylacji i generują spaliny.
Przy intensywnej pracy w systemie wielozmianowym znaczenie ma również to, jak szybko można ponownie zasilić wózek energią: czy są dostępne baterie wymienne, szybkie ładowanie, stacja paliw na terenie zakładu. Wszystko to wpływa na realną dostępność wózka i liczbę przestojów.
Świadome czytanie parametrów technicznych – od typu wózka, przez udźwig nominalny i wysokość podnoszenia, po typ napędu i intensywność użytkowania – pozwala dobrać maszynę nie tylko „na dziś”, ale także z myślą o rozwoju firmy. Dzięki temu wózek widłowy staje się realnym wsparciem procesu logistycznego, a nie źródłem nieplanowanych kosztów i problemów w codziennej pracy.
