Europejskie rolnictwo wchodzi w nowy etap technologiczny. Decyzja Parlamentu Europejskiego dotycząca Nowych Technik Genomowych (NGT) może otworzyć drogę do szerszego wykorzystania innowacyjnych metod hodowli roślin w Unii Europejskiej. Zwolennicy tych rozwiązań podkreślają, że mogą one pomóc rolnikom zwiększyć odporność upraw na zmiany klimatu. NGT pozwolą jednocześnie utrzymać konkurencyjność europejskiego rolnictwa.
Pod koniec stycznia Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI) Parlamentu Europejskiego zatwierdziła wstępne porozumienie dotyczące regulacji NGT. To krok w kierunku bardziej przejrzystych przepisów dotyczących innowacji w hodowli roślin w Unii Europejskiej.
Czym są nowe techniki genomowe?
Nowe techniki genomowe obejmują m.in. narzędzia takie jak CRISPR-Cas, które pozwalają na precyzyjne wprowadzanie zmian w obrębie DNA rośliny. Co je różni od klasycznych metod modyfikacji genetycznej? NGT umożliwiają ukierunkowane modyfikacje, które mogłyby również pojawić się naturalnie, ale przy użyciu tych technologii powstają szybciej i dokładniej.
Zdaniem zwolenników NGT mogą one pomóc rolnictwu lepiej radzić sobie z wyzwaniami klimatycznymi. To szczególnie ważne w obecnych czasach, bo uprawom zagrażają susze, fale upałów i degradacja gleb. Jednocześnie pozwalają na opracowywanie odmian roślin o większej wydajności, odporności na choroby i lepszej jakości plonów.
Andre Negreiros, lider działu handlowego firmy Corteva Agriscience w Europie Środkowo-Wschodniej, wskazuje, że nowe narzędzia hodowli roślin mogą stać się ważnym wsparciem dla producentów rolnych.
– NGT nie zastępują doświadczenia rolników, lecz stanowią ich uzupełnienie. Umożliwiają opracowywanie odmian o większej odporności, lepszej wydajności i wyższej jakości, przy jednoczesnym ograniczeniu zużycia zasobów potrzebnych do produkcji. Wprowadzane w sposób przemyślany, we współpracy z naukowcami, rolnikami i lokalnymi instytucjami, technologie te mogą pomóc rolnictwu w Polsce skuteczniej reagować na zmieniające się warunki klimatyczne – tłumaczy Negreiros.
Innowacje potrzebują stabilnych regulacji
Rozwój nowych technologii w rolnictwie zależy nie tylko od postępów naukowych, bo równie ważne są jasne i stabilne ramy prawne. Francesco Mattina, prezes Wspólnotowego Urzędu Ochrony Odmian Roślin (CPVO), wskazuje, że zmiany w regulacjach dotyczących NGT pokazują znaczenie przejrzystości prawnej dla rozwoju innowacji w hodowli roślin.
– Jako zdecentralizowana agencja UE zarządzająca systemem Wspólnotowego Prawa do Ochrony Odmian Roślin, CPVO pozostaje neutralny technologicznie i koncentruje się na zapewnieniu stabilnego środowiska prawnego wspierającego zarówno hodowców, jak i rolników. System CPVR już teraz w istotnym stopniu przyczynia się do rozwoju europejskiej gospodarki, wspierając tworzenie wartości w całym łańcuchu – od badań i hodowli po produkcję, miejsca pracy i wynagrodzenia w rolnictwie i ogrodnictwie – mówi Mattina.
Zdaniem ekspertów stabilne i oparte na nauce regulacje pomagają przekładać postęp technologiczny na rzeczywiste korzyści gospodarcze.
Współpraca nauki i rolników
Autorzy analiz podkreślają, że kluczową rolę w rozwoju nowych technologii w rolnictwie odgrywa współpraca między naukowcami, rolnikami oraz przemysłem.
To dlatego, że wdrażanie nowych technik genomowych wymaga testowania ich w praktyce – w warunkach polowych i w realiach konkretnych gospodarstw. Ważne są doświadczenia rolników, informacje zwrotne z upraw i partnerstwa z instytucjami badawczymi. W efekcie połączenie tych trzech czynników może pomóc dostosować innowacje do lokalnych warunków produkcji.
Według zwolenników NGT połączenie innowacji technologicznej z doświadczeniem rolników może wzmocnić konkurencyjność europejskiego sektora rolnego. Jednocześnie może też zadziałać pozytywnie w budowaniu bardziej odpornego i zrównoważonego systemu produkcji żywności.
