Prawie bilion złotych wydatków i ponad 282 mld zł deficytu – tak ma wyglądać budżet państwa w 2027 roku. Rząd przyjął projekt i planuje rekordowe nakłady na część strategicznych obszarów, ale jednocześnie zakłada większe wpływy z podatków. Zmiany odczują m.in. banki, duże firmy i część podatników PIT.
„Bezpieczeństwo, ochrona zdrowia i strategiczne inwestycje – to główne priorytety przyjętego przez rząd projektu budżetu państwa na 2027 r. Projekt odpowiedzialnie łączy bieżące potrzeby państwa z finansowaniem przedsięwzięć wzmacniających jego bezpieczeństwo i potencjał rozwojowy. Wydatki na obronność przekroczą 4,5 proc. prognozowanego na 2027 r. PKB. Jest to jeden z najwyższych wskaźników w NATO. Na ochronę zdrowia trafi o 26,3 mld zł więcej niż w 2026 r., a dodatkowe środki mają być wykorzystane z myślą o pacjentach. […] Nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe zostały zaplanowane w wysokości 46,2 mld zł, tj. o ponad 2,6 mld zł więcej niż w 2026 r. Planowane nakłady w samym obszarze dróg i kolei wyniosą w 2027 r. 62,4 mld zł. Na realizację zadań w obszarze mieszkalnictwa planuje się przeznaczyć w roku 2027 środki w wysokości 5,8 mld zł” – tłumaczy MF w komunikacie.
Rząd planuje prawie 978 mld zł wydatków
W projekcie ustawy budżetowej na 2027 r. w zakresie środków krajowych zaplanowano:
- dochody budżetu państwa na kwotę 695 mld zł,
- wydatki budżetu państwa na kwotę 977,6 mld zł,
- deficyt budżetu państwa na kwotę nie większą niż 282,6 mld zł.
Prognozowane dochody na 2027 r. wyniosą 695 mld zł. To o 47,8 mld zł (7,8 proc.) więcej niż w ustawie budżetowej na 2026 r. i o 68,4 mld zł (10,9 proc.) więcej niż przewidywane wykonanie w 2026 r. Dochody budżetu państwa będą stanowiły 15,8 proc. PKB, wobec 15,1 proc. w 2026 r.
Od czego będzie zależeć poziom dochodów budżetu państwa w przyszłym roku? Wpłynie na niego sytuacja makroekonomiczna i planowane zmiany systemowe. Nie bez znaczenia są też działania, które mają na celu wzmocnienie strony dochodowej. Chodzi tu o polepszenie szeroko rozumianej ściągalności podatkowej i zmniejszenie szarej strefy.
Rząd liczy na większe wpływy z CIT
Prognozowane dochody podatkowe na 2027 r. wyniosą 622,4 mld zł, czyli o 57,8 mld zł więcej w stosunku do przewidywanego wykonania w 2026 r. Wpływy z podatku CIT w 2027 r. prognozuje się na kwotę 94,6 mld zł. To 14,2 mld zł więcej niż prognozowane wykonanie w tym roku.
Od 2026 r. na poziom dochodów z tytułu podatku CIT ma wpływ podwyższenie stawki CIT dla podatników z sektora bankowego z 19 proc. do 30 proc. w 2026 r. W kolejnych latach jednak ta stawka podatku CIT ma się zmienić. W 2027 roku ma wynosić 26 proc., a docelowo, od 2028 roku, ustabilizuje się na poziomie 23 proc.
Zmiany podatku CIT dotyczą też podatkowych grup kapitałowych (PGK) oraz największych podatników, których przychody z poprzedniego roku przekraczają 50 mln euro (z wyjątkiem banków). Dla nich podstawowa stawka CIT zwiększy się z 19 do 22 proc. Dodatkowo wyższe podatki tymczasowo zapłaci też branża energetyczna. Rząd chce w ten sposób wspierać przedsiębiorstwa energochłonne.
VAT ma przynieść 363,7 mld zł
Prognozowane wpływy z podatku VAT wynoszą 363,7 mld zł, tj. o 31,7 mld zł (9,5 proc.) więcej niż przewidywane wykonanie w 2026 r. Poziom tych dochodów zależy od uwarunkowań gospodarczych (wzrostu konsumpcji) i efektów wprowadzonych wcześniej rozwiązań takich jak KSeF, które miały służyć poprawie poboru podatków i ograniczaniu nieprawidłowości.
Zaproponowano nowe rozwiązania dotyczące stawek VAT dla określonych kategorii napojów, aby dostosować obciążenia podatkowe w tym obszarze. Projektowane zmiany wejdą w życie od 1 stycznia 2027 roku. Według szacunków te działania mają przełożyć się na 1,3 mld dochodów do budżetu państwa.
Na prognozę dochodów z VAT w 2027 r. wpływać będzie również zwolnienie z VAT zakupów związanych z realizacją zamówień finansowanych z instrumentu SAFE. Dzięki temu część sprzętu wojskowego będzie istotnie tańsza (o wartość VAT). To przekłada się na możliwość większych ilościowo zakupów za tę samą wartość środków pieniężnych. Jednak z drugiej strony oznacza ubytek dochodów z VAT – w 2027 r. o około 4,4 mld zł.
Nadchodzą wielkie zmiany w podatku dochodowym
Prognozowana kwota dochodów z PIT dla budżetu państwa na 2027 r. wynosi 33,4 mld zł. Istotne znaczenie, oprócz środowiska makroekonomicznego, będzie miał wzrost dochodów JST z tytułu udziału w dochodach z PIT ze 193,8 mld zł w 2026 r. do 206,7 mld zł (wzrost o 6,6 proc. w skali roku).
Planowane jest podwyższenie progu dochodowego, do którego stosowana będzie stawka 12 proc., ze 120 tys. zł do 130 tys. zł. Jednocześnie pojawi się nowa, 24-proc. stawka dla dochodów od 130 tys. zł do 150 tys. zł. Przy dochodach powyżej 150 tys. zł stawka podatku PIT wyniesie 32 proc.
Równolegle projektowane jest duże ograniczenie limitu przychodów uprawniającego do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Poprzedni limit wynosił 2 mln euro, a nowy – zaledwie 250 tys. euro. Zmiana ta ma na celu ograniczenie możliwości korzystania z tej uproszczonej formy opodatkowania przez podatników osiągających wysokie przychody.
Wpływ na dochody podatkowe będzie miała również reforma wprowadzająca nowy instrument oszczędnościowo-inwestycyjny Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), który będzie stanowił alternatywę dla obecnie obowiązującego sposobu opodatkowania dochodów z aktywów finansowych.
Alkohol i nikotyna z wyższą akcyzą
Budżet państwa zasilą też wpływy z podatku akcyzowego. Zaplanowano je na 100,1 mld zł, tj. o 5,6 mld zł (5,9 proc.) więcej niż przewidywane wykonanie w 2026 r. Wpływ na dochody z podatku akcyzowego w 2027 r. będzie miała przede wszystkim aktualizacja stawek akcyzy wynikająca z tzw. mapy drogowej akcyzy. Obejmuje m.in. alkohol, wyroby tytoniowe, wyroby nowatorskie, płyn do papierosów elektronicznych oraz saszetki i inne wyroby nikotynowe.
Dodatkowo w 2027 r. na poziom dochodów budżetu państwa wpływ będą miały procedowane zmiany dotyczące opodatkowania wyrobów do waporyzacji oraz napojów alkoholowych. Zmiany te mają jednocześnie wymiar dochodowy oraz służą realizacji celów polityki państwa w zakresie ograniczania negatywnych skutków używania tych produktów.
„Projekt ustawy budżetowej na rok 2027 został przygotowany z zastosowaniem stabilizującej reguły wydatkowej (SRW), która stanowi główny czynnik determinujący wysokość wydatków budżetu państwa. SRW pełni funkcję wykonawczą wobec unijnej procedury nadmiernego deficytu (EDP). W efekcie scenariusz makroekonomiczny opracowany na potrzeby projektu ustawy budżetowej na rok 2027 jest spójny z zaleconą przez Radę UE w ramach procedury EDP ścieżką wydatków przy uwzględnieniu elastyczności wynikającej z krajowej klauzuli wyjścia dot. wydatków obronnych” – czytamy dalej.
Projekt ustawy budżetowej na 2027 r. zostanie skierowany do Rady Dialogu Społecznego oraz po raz pierwszy do Rady Fiskalnej – podaje resort finansów.
Największe pieniądze na obronność i zdrowie
Co jeszcze zaplanowano w poszczególnych obszarach? Budżet oraz plan Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych zabezpieczono środki na obronę narodową. Ich wysokość to 198,1 mld, czyli 4,51 proc. PKB planowanego na przyszły rok. Wtedy wartość dostaw sprzętu wojskowego ma być rekordowa. 36,5 mld zł trafi do Policji, Straży Granicznej, Straży Pożarnej, Służb Ochrony Państwa i służb specjalnych.
Również nakłady na ochronę zdrowia wzrosną. Osiągną poziom 274,1 mld zł – czyli o 26,3 mld zł więcej niż w tym roku. Z tych pieniędzy 41,5 mld zł otrzyma Narodowy Fundusz Zdrowia w ramach dotacji podmiotowej. To o 15,5 mld więcej niż w obecnym roku.
Na wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego i transformację energetyczną państwo przeznaczy 19,7 mld zł w 2027 roku. Według wyliczeń to 8,3 proc. więcej niż obecnie – w kwocie nominalnej wartość wzrośnie o 1,5 mld zł. Budżet państwa przewiduje 8 mld zł na dokapitalizowanie projektu budowy elektrowni jądrowej. Inne inwestycje, które mogłyby dostać pieniądze podatników, to m.in. morska farma wiatrowa Baltica 2, blok gazowo-parowy w Rybniku czy litowo-jonowy magazyn energii w Żarnowcu.
Zaplanowano też wydatki Funduszu Zapasów Interwencyjnych. 2,8 mld zł zostanie wydane na zapewnienie bezpieczeństwa paliwowego państwa i stabilne funkcjonowanie krajowego rynku paliwowego.
Na drogi i kolej pójdzie 62 miliony
Sam obszar dróg i kolei ma planowane nakłady w wysokości 62,4 mld zł – i to nie licząc środków na realizację Centralnego Portu Komunikacyjnego. Z budżetu państwa przeznaczone będzie 26,4 mld zł. Program Budowy 100 obwodnic w 2027 roku otrzyma 1,7 mld zł. Z kolei rządowy program budowy dróg krajowych do 2030 roku – 16,4 mld zł.
W ramach zadań drogowych powstanie droga krajowa nr 7, tzw. Droga Czerwona. To inwestycja kluczowa dla funkcjonowania portu w Gdyni i mobilności Sił Zbrojnych RP. Jest też ogromnie ważna dla bezpieczeństwa gospodarczego i obronnego państwa. Koszt tego zadania szacowany jest obecnie na ok. 4,5 mld zł.
Planowane są też inwestycje kolejowe. Wśród nich znajdują się takie, które przywrócą kolej do kolejnych miejscowości. Na liście są m.in. Olecko, Bytów, Nowy Dwór Gdański i Limanowa. Na trasie łączącej stolicę z Krakowem, Katowicami i Wrocławiem planuje się wprowadzenie prędkości 250 km/h.
Porty, mieszkania i przemysł
Na gospodarkę morską wydatki, które poniesie budżet państwa, wyniosą 2,4 mld zł, w tym 1,2 mld przeznaczono na realizację projektów wieloletnich. Do najważniejszych inwestycji należy budowa infrastruktury dostępowej do terminala gazowego FSRU powstającego w Zatoce Gdańskiej. Terminal zaspokoi 30 proc. rocznego zapotrzebowania Polski na gaz. Planowana jest również budowa pirsu morskiego, który będzie służył budowie pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej, nowy, blisko 70-kilometrowy tor wodny do Portu w Świnoujściu czy poprawa dostępu do portu morskiego w Szczecinie.
Mieszkalnictwo w 2027 roku dostanie 5,8 mld zł. Dzięki utrzymaniu bardzo wysokiego poziomu wydatków na budowę i remont mieszkań komunalnych i społecznych w 2027 r. ruszy kolejnych kilkaset inwestycji w całej Polsce. Jednym z elementów polityki mieszkaniowej będzie budowa i remont akademików, co zwiększy bazę noclegową dla studentów.
Na wsparcie konkurencyjności krajowego przemysłu w sektorach energochłonnych zaplanowano środki w wysokości 3,6 mld zł. Zabezpieczono również środki na rozwój i wsparcie sektora kosmicznego w Polsce w wysokości ponad 1 mld zł.
Jakie wydatki na naukę i świadczenia społeczne?
Budżet państwa na rok 2027 przewiduje 46,2 mld zł na naukę i szkolnictwo wyższe. To o ponad 2,6 mld zł więcej niż w 2026 r., głównie w budżecie państwa. Udział nakładów ogółem do PKB na naukę w 2027 r. wyniesie 1,05 proc.
Na co będą przeznaczone te środki? Celem będzie przede wszystkim wyższa subwencja dla uczelni. Jednak część pieniędzy trafi na sfinansowanie inwestycji. Wymienia się tu m.in. modernizację infrastruktury badawczej, budowę nowoczesnej infrastruktury w obszarze AI, Polskie Fabryki Sztucznej Inteligencji GAIA AI i superkomputery dające niespotykaną na tę skalę moc obliczeniowa dla naukowców, startupów i firm, poprawa cyberbezpieczeństwa instytucji naukowych i uczelni. Przewiduje się także dodatkowe 400 mln zł na Narodowe Centrum Nauki.
Realizacja obowiązujących programów i świadczeń, które wspierają polskie gospodarstwa domowe, pochłonie również duże środki z budżetu państwa.
- Program „Rodzina 800+” – 60,8 mld zł,
- Program „Aktywny Rodzic” – 7 mld zł,
- Procedura in-vitro – 0,6 mld zł,
- Świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami – 12,6 mld zł
- i 14. Emerytura – 32,1 mld zł.
Uwzględniono również finansowanie renty wdowiej. Jej wymiar od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie z 15 proc. do 25 proc. drugiego świadczenia, zgodnie z przyjętym harmonogramem. Zabezpieczono także środki na waloryzację świadczeń emerytalno-rentowych w kwocie około 19 mld zł. Zapewniono również środki na wzrost wynagrodzeń pracowników państwowej sfery budżetowej oraz nauczycieli. Łączny koszt podwyżek wynagrodzeń wraz z pochodnymi to około 7,8 mld zł, wymieniło Ministerstwo Finansów.
Polecamy także:
- Wyższy próg PIT to tylko część rachunku. Przedsiębiorcy zapłacą więcej
- Stare turbiny do wymiany, procedury do skrócenia. Rząd zmienia ustawę o OZE
