Branża ubezpieczeniowa zmaga się z wyłudzeniami odszkodowań. Raport Polskiej Izby Ubezpieczeń (PIU) pokazuje, że ubezpieczyciele ujawnili wyłudzenia na blisko 800 mln zł w ubiegłym roku. To oznacza, że wartość ujawnionych przestępstw wzrosła o 18 proc. rok do roku.
– Skala udaremnionych wyłudzeń pokazuje, że systemy wykrywania nadużyć stosowane przez zakłady ubezpieczeń są coraz skuteczniejsze. Jednocześnie obserwujemy wyraźną zmianę charakteru przestępczości ubezpieczeniowej. Coraz częściej mamy do czynienia z oszustwami wykorzystującymi nowe technologie, kradzież tożsamości i narzędzia sztucznej inteligencji. To wyzwanie, które będzie determinować działania całego rynku ubezpieczeniowego w najbliższych latach – powiedział prezes PIU Adam Uszpolewicz.
Jak działają wyłudzacze
Klasyczne wyłudzenia odszkodowań nadal są dużym, niepokojącym problemem. Jednak branża zauważa też inne sposoby oszustów. Znaczenia nabierają przestępstwa popełniane już na etapie zawierania umowy ubezpieczenia. Sprawcy coraz częściej wykorzystują skradzione dane osobowe, podszywają się pod istniejące osoby lub tworzą tzw. syntetyczne tożsamości, łącząc prawdziwe dane z informacjami fałszywymi.
Takie działania służą m.in. wyłudzaniu prowizji oraz świadczeń ubezpieczeniowych. Dane wykorzystywane przez przestępców pochodzą z wycieków, kradzieży tożsamości lub celowo organizowanych oszustw. Efekt? Przestępstwa związane z zawieraniem polis stają się coraz bardziej złożone i trudniejsze do wykrycia – alarmuje PIU.
Raport za zeszły rok pokazuje też, że przestępczość ubezpieczeniowa weszła w nową, cyfrową fazę. Rozwinęły się zdalne kanały sprzedaży, porównywarki internetowe, komunikatory, media społecznościowe i nowoczesne metody płatności. Skutkiem tego oszustwa stały się łatwiejsze do przygotowania i przeprowadzenia.
Ubezpieczycielom sprawy nie ułatwia też powszechny dostęp do sztucznej inteligencji. Jeszcze kilka lat temu przygotowanie wiarygodnej dokumentacji czy fałszywych materiałów do wyłudzenia odszkodowań wymagało specjalistycznej wiedzy. Dziś wiele takich narzędzi jest dostępnych bezpłatnie, w sieci, co znacząco obniża próg wejścia dla potencjalnych sprawców.
– Internet dostarcza dziś nie tylko informacji, ale również gotowych scenariuszy działania. Rozwój narzędzi AI powoduje, że przygotowanie fałszywych dokumentów czy wykorzystanie cudzej tożsamości jest łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Dlatego równie szybko rozwijają się technologie wykorzystywane przez zakłady ubezpieczeń do wykrywania takich prób – powiedział Piotr Raubo, przewodniczący komisji ds. przeciwdziałania przestępczości ubezpieczeniowej oraz dyrektor Biura Przeciwdziałania Wyłudzeniom z TUiR Warta.
Przestępcy częściej są przyłapywani
Raport pokazuje, że w 2025 r. wartość przestępstw wykrytych w ubezpieczeniach na życie wzrosła o 31 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. To kolejny rok utrzymującej się tendencji wzrostowej, która wynika m.in. z coraz skuteczniejszego wykrywania nadużyć dzięki analizie danych oraz wymianie informacji między ubezpieczycielami.
W 2025 r. zakłady ubezpieczeń na życie wypłaciły ok. 17,5 mld zł świadczeń, a wartość wykrytych przestępstw odpowiadała 0,58 proc. tej kwoty. Ponad połowę wartości ujawnionych oszustw – około 55 mln zł – stanowiły przypadki związane ze zgonem ubezpieczonego. Wyłudzenia w tym segmencie ryzyka od lat należą do najpoważniejszych przestępstw w ubezpieczeniach na życie.
W ubezpieczeniach majątkowych wartość wykrytych przestępstw wzrosła w 2025 r. o 17 proc. w porównaniu z 2024 r.
Polecamy również: Aut z wtyczką szybko przybywa. Hybrydy plug-in wyprzedziły pełne elektryki
Jednak największą grupę stanowią niezmiennie nadużycia dotyczące ubezpieczeń komunikacyjnych, które odpowiadają za około 64 proc. liczby i wartości wszystkich wykrytych przestępstw w tym segmencie. W 2025 r. zakłady ubezpieczeń wypłaciły z tytułu ubezpieczeń majątkowych ponad 36 mld zł świadczeń, a wartość wykrytych przestępstw stanowiła 1,92 proc. tej kwoty.
„Raport pokazuje również, że jednym z obszarów nadużyć w ubezpieczeniach majątkowych są ubezpieczenia rolne. W 2025 r. zakłady ubezpieczeń ujawniły ponad 900 przestępstw dotyczących ubezpieczeń rolnych o wartości przekraczającej 21 mln zł. Dotyczyły one przede wszystkim szkód w uprawach, zwierzętach gospodarskich oraz maszynach rolniczych. Duże areały upraw oraz rozległe hodowle zwierząt stwarzają sprawcom możliwość upozorowania kosztownych szkód, co sprawia, że ten segment rynku pozostaje szczególnie narażony na próby wyłudzeń. Dodatkowo wykryto 272 przypadki przestępstw w obowiązkowym ubezpieczeniu OC rolników, których wartość przekroczyła 11 mln zł” – pisze PIU w komunikacie.
Choć największa liczba przestępstw dotyczących wyłudzenia odszkodowań nadal dotyczy ubezpieczeń majątkowych, szczególnie komunikacyjnych, to najszybszy wzrost wartości wykrywanych nadużyć widoczny jest w segmencie ubezpieczeń na życie.
Przeczytaj także:
- Bon senioralny ma pomóc osobom starszym, ale najpierw gminy muszą zbudować system
- Fałszywe tachografy, botoks i spółki-słupy. GIIF ujawnia nowe schematy na pranie pieniędzy
- Dzisiejsze szyfrowanie może nie wystarczyć jutro. Biznes musi spojrzeć dalej niż na audyt
- Boom na pompy ciepła minął, a teraz wychodzą błędy, które podbijają rachunki
