Wydatki seniorów na podstawowe zakupy FMCG ponownie wzrosły po krótkim okresie stabilizacji cen. Według raportu „Indeks Miesięcznych Zakupów” koszyk emeryta kosztował w kwietniu 2026 roku 521,40 zł, czyli o 5,29 proc. więcej niż rok wcześniej. Ale udział tych wydatków w budżecie seniora spadł do 15,55 proc., ponieważ w kwietniu wypłacono trzynastą emeryturę.
Raport przygotowały UCE Research, Uniwersytety WSB Merito i dziennikarz ekonomiczny Michał Tomaszkiewicz. Autorzy oparli wyliczenia na analizie blisko 104 tys. cen detalicznych z ponad 48 tys. sklepów.
Koszyk seniora kosztuje 521,40 zł
Indeks Miesięcznych Zakupów dla profilu emeryta wyniósł w kwietniu 2026 roku 521,40 zł. Oznacza to, że bieżące wyżywienie i utrzymanie podstawowej higieny przez osobę starszą kosztuje średnio 17,38 zł dziennie.
W porównaniu z marcem 2026 roku koszyk podrożał o 5,70 zł. Miesięczna dynamika wzrostu wyniosła 1,10 proc. Jeszcze wyraźniej wzrost widać w ujęciu rocznym. W kwietniu 2025 roku analogiczny zestaw produktów kosztował 495,20 zł, czyli o 26,20 zł mniej niż obecnie.
To oznacza, że osobista inflacja w gospodarstwie senioralnym wyniosła 5,29 proc. rok do roku. To więcej niż oficjalny odczyt inflacji konsumenckiej GUS, który wynosił 3,2 proc. rok do roku.
Trzynasta emerytura zmniejszyła obciążenie budżetu
Choć koszyk zakupów podrożał, jego udział w dochodzie seniora w kwietniu wyraźnie spadł. To efekt wypłaty trzynastej emerytury. W marcu 2026 roku, przy standardowym świadczeniu, podstawowe zakupy pochłaniały 30,16 proc. budżetu emeryta. W kwietniu, po doliczeniu dodatkowego świadczenia, wskaźnik spadł do 15,55 proc.
Dla porównania w przypadku singla obciążenie wyniosło 21,36 proc., a w rodzinie czteroosobowej 23,49 proc.
Autorzy raportu wskazują również, że w kwietniu 2025 roku po doliczeniu trzynastej emerytury udział podstawowych zakupów w dochodzie seniora wyniósł 16 proc. Oznacza to, że tegoroczny wskaźnik był nieco niższy niż rok wcześniej.
– Kwiecień pokazał w praktyce, w jaki sposób wypłata 13. emerytury wpływa na poczucie stabilizacji finansowej seniorów. Podwojenie przychodu sprawiło, że obciążenie portfela wydatkami na żywność i higienę spadło do poziomu 15,55 proc., co pozwala na znacznie większą swobodę w gospodarowaniu pozostałymi środkami. Można też stwierdzić, że tego typu świadczenia przywracają seniorom poczucie godności i bezpieczeństwa, którego brakuje im w pozostałych miesiącach roku. Seniorzy tak właśnie chcieliby czuć się przy każdej wypłacie z ZUS, ponieważ przy standardowej wysokości emerytury ich sytuacja jest znacznie trudniejsza niż w przypadku singli czy rodzin – zauważa Michał Tomaszkiewicz, współautor raportu z portalu PolskieRadio24.pl.
Święta zwiększyły wydatki
Na kwietniowe wydatki seniorów wpływ miały również przygotowania do Wielkanocy. Uzupełnienie zapasów preparatów chemicznych, w tym płynów do mycia okien i akcesoriów czyszczących, wymagało wydania 40-60 zł. Większym obciążeniem było przygotowanie świątecznego stołu. Zakup większej liczby jaj, składników na barszcz biały z wędlinami oraz półproduktów do wypieku ciast mógł zwiększyć wydatki o 100-150 zł.
Łącznie podstawowe przygotowania świąteczne oznaczały dla emeryta jednorazowy koszt od 140 do 210 zł. Według autorów raportu w marcu taki wydatek mocno obciążyłby budżet, ale w kwietniu trzynasta emerytura złagodziła ten efekt.
Kapusta i masło tańsze, pomidory droższe
W ujęciu rocznym spadły ceny części nieprzetworzonych produktów rolnych i nabiału. Najmocniej potaniała kapusta, której cena była niższa o 35 proc. rok do roku. Masło kosztowało o 31 proc. mniej niż dwanaście miesięcy wcześniej. Tańsze były również pomarańcze i mleko.
Z drugiej strony część oszczędności została pochłonięta przez podwyżki w innych kategoriach. Przykładowo pomidory podrożały o 27 proc. rok do roku. Wyższe ceny widać też w chemii gospodarczej. Mleczko do czyszczenia było droższe o 16 proc. rok do roku, a pianka do golenia o 18 proc.
Porównanie kwietniowych cen z marcem pokazało silne miesięczne wahania w części kategorii. W ciągu trzydziestu dni mleczko do czyszczenia podrożało o 87 proc. Ceny płatków kukurydzianych wzrosły o 50 proc., a śliwek o 46 proc.
Równolegle widać było sezonowe korekty. Truskawki potaniały o 20 proc. w porównaniu z marcem, a żel do mycia twarzy kosztował o 30 proc. mniej.
Jak liczone są wydatki seniorów?
Indeks Miesięcznych Zakupów nie mierzy ogólnego poziomu cen w gospodarce, w przeciwieństwie do wskaźnika CPI podawanego przez GUS. Pokazuje nominalny koszt zakupu określonego zestawu produktów FMCG niezbędnych do funkcjonowania przez miesiąc.
Profil emeryta zakłada osobę starszą prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. W modelu uwzględniono tradycyjne gotowanie w domu, oszczędne gospodarowanie żywnością oraz specyficzne wydatki, m.in. na suplementy i maści przeciwbólowe. Koszt koszyka odniesiono do najniższej emerytury netto.
Przeczytaj także:
- Kryzysy pokazały słaby punkt globalizacji. Firmy przenoszą produkcję bliżej domu
- Nie trzeba być astronautą. Branża kosmiczna szuka CNC, programistów i menedżerów
- Matki małych dzieci słyszą, że są świetnie zorganizowane. Awans i tak dostają rzadziej
