Unia Europejska wprowadza zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży i obuwia. Nowe przepisy wynikają z rozporządzenia ESPR (Ecodesign for Sustainable Products Regulation) i zaczną obowiązywać od 19 lipca 2026 r. dla dużych firm. Cel? Ograniczenie odpadów tekstylnych oraz zmiana sposobu produkcji i zarządzania nadwyżkami w branży odzieżowej.
Koniec z utylizacją nowych ubrań
Szacuje się, że obecnie od 4 proc. do nawet 9 proc. wszystkich tekstyliów wprowadzanych na rynek Unii Europejskiej jest niszczonych jeszcze przed pierwszą sprzedażą. Nowe przepisy mają ograniczyć tę praktykę i są częścią unijnej strategii budowy gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze tekstylnym.
Rozporządzenie ESPR zmieni sposób planowania produkcji oraz zarządzania nadwyżkami magazynowymi. Firmy będą musiały dokładniej dopasowywać wielkość produkcji do rzeczywistego popytu.
– Od kilku lat obserwujemy, że kluczem do ograniczania nadprodukcji jest większa elastyczność w planowaniu serii i dopasowanie ich do realnego zapotrzebowania. ESPR tylko przyspieszy ten kierunek – firmy będą musiały planować bardziej świadomie i z myślą o pełnym cyklu życia produktu – mówi Elżbieta Rogowska, członek zarządu Stowarzyszenia Koalicja Bezpieczni w Pracy, wiceprezes w PW Krystian.
Większy nacisk na recykling i ponowne wykorzystanie
Nowe regulacje mogą przyspieszyć rozwój technologii recyklingu materiałowego w branży tekstylnej. Zamiast niszczenia niesprzedanych produktów większe znaczenie ma zyskać ich naprawa, ponowne wykorzystanie lub przetwarzanie na surowce wtórne.
Zmiany mają ograniczyć negatywny wpływ branży tekstylnej na środowisko. Dotyczy to m.in. emisji gazów cieplarnianych oraz zużycia wody w procesie produkcji odzieży.
Odzież ochronna wykorzystywana przez pracowników również jest objęta nowymi przepisami. Dlatego szczególne znaczenie ma trwałość tych produktów i ich zgodność z obowiązującymi normami bezpieczeństwa. Jednak po zakończeniu okresu użytkowania specjalistyczne materiały techniczne nie będą mogły wrócić na rynek jako odzież ochronna, jeśli utracą wymagane parametry.
Nowe przepisy obejmą również odzież ochronną wykorzystywaną przez pracowników. W tym przypadku szczególne znaczenie ma trwałość produktów oraz ich zgodność z obowiązującymi normami bezpieczeństwa.
Po zakończeniu okresu użytkowania specjalistyczne materiały techniczne nie będą mogły wracać na rynek jako odzież ochronna, jeśli utracą wymagane parametry. Mogą jednak zostać poddane recyklingowi i wykorzystane jako surowiec wtórny.
Nowe obowiązki informacyjne dla firm
Rozporządzenie wprowadza także nowe obowiązki sprawozdawcze dla przedsiębiorstw. Od lutego 2027 r. firmy będą musiały publicznie ujawniać dane dotyczące niesprzedanych produktów.
Dotyczy to m.in. liczby i wagi wycofanych z rynku wyrobów, powodów uznania ich za niesprzedawalne oraz sposobu ich dalszego zagospodarowania. Produkty będą mogły trafić np. do recyklingu, sprzedaży outletowej lub zostać przekazane w formie darowizn.
W niektórych przypadkach niszczenie produktów nadal będzie możliwe. Dotyczy to sytuacji związanych z bezpieczeństwem, np. gdy towary są uszkodzone, skażone lub nie spełniają norm ochrony zdrowia. Utylizacja będzie także dopuszczalna w przypadku naruszenia praw własności intelektualnej, np. gdy chodzi o podróbki.
Kiedy przepisy wejdą w życie?
Zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, tekstyliów i obuwia nie zacznie obowiązywać jednocześnie dla wszystkich firm. Od 19 lipca 2026 r. obejmie duże przedsiębiorstwa zatrudniające ponad 250 pracowników. Z kolei od 19 lipca 2030 r. przepisy zostaną rozszerzone na firmy średniej wielkości.
Mikro- i małe przedsiębiorstwa zostały całkowicie wyłączone z nowych obowiązków. Według ustawodawcy ma to ograniczyć dodatkowe obciążenia administracyjne dla najmniejszych firm.
Przeczytaj także:
- Ceny w sklepach jeszcze stabilne, ale paliwa mogą znów podbić inflację
- Od drobiu po wino. Konflikt na Bliskim Wschodzie komplikuje handel i transport
- Jedno przejęte konto i haker jest w środku. Raport o nowych cyberatakach
- Na Allegro kupisz teraz coś więcej niż produkty. Platforma wchodzi w nowy biznes
