Z analizy cen detalicznych wynika, że codzienne zakupy w sierpniu były droższe średnio o 1,7 proc. niż rok wcześniej. Tempo wzrostu wyhamowało z 1,9 proc. rok do roku w lipcu, ale ceny nadal rosły. Żywność i napoje bezalkoholowe podrożały o 0,9 proc. w skali roku. To o 0,8 p.p. mniejszy skok niż zanotował cały badany koszyk.
Eksperci wiążą ten wynik przede wszystkim z sezonową podażą krajowych warzyw i owoców oraz intensywnymi promocjami sieci handlowych. Ostrzegają jednak, że po zakończeniu sezonu oraz przy utrzymaniu wysokich kosztów paliw i produkcji dynamika cen może ponownie przyspieszyć.
Promocje i sezon hamują podwyżki
Comiesięczny raport „Indeks Cen w Sklepach Detalicznych” przygotowały UCE Research i Uniwersytety WSB Merito. W sierpniu ceny podrożały o 1,7 proc. względem tego samego okresu w 2025 roku. W poprzednich miesiącach odnotowano wzrost o 1,9 proc. rok do roku w lipcu oraz 2,7 proc. w czerwcu. Najnowsza analiza obejmuje żywność, napoje oraz pozostały asortyment z 17 różnych kategorii. Uwzględniono w niej ponad 100 najczęściej wybieranych przez konsumentów produktów codziennego użytku. Do obliczeń posłużyło blisko 95,5 tys. cen regularnych i promocyjnych z prawie 43,8 tys. sklepów detalicznych.
– Spadek wskaźnika w porównaniu z lipcem i czerwcem nie oznacza polepszenia sytuacji gospodarstw domowych. Należy pamiętać, że jest to tylko zmniejszenie dynamiki i ceny dalej rosną, czyli płacimy więcej za to samo. W mojej ocenie, zmniejszenie tempa wzrostu wynikało z sezonowości i intensywnych promocji sklepowych. Sierpień to tradycyjnie czas wysokiej podaży rodzimych warzyw i owoców, co hamuje drożyznę w kategorii żywność – komentuje prof. nadzw. dr hab. Sławomir Jankiewicz z Uniwersytetu WSB Merito.
Jak stwierdza dr Maria Andrzej Faliński, były dyrektor generalny POHID-u, wpływ na sierpniowy wynik mają czynniki sezonowe. To przede wszystkim wyjazdy konsumentów i wysyp wielu produktów, głównie roślinnych. Ekspert jednocześnie przekonuje, że podaż i popyt stymulują trend utrzymania się niskiej ceny, bo różnica względem lipca jest bardzo niewielka.
– Wraz z końcem sezonu na warzywa i owoce oraz w efekcie jesienno-zimowego skoku kosztów produkcji żywności, tendencja spadkowa może zostać zatrzymana. Tu przede wszystkim musimy pamiętać o sytuacji na rynku paliw. Jeśli się nie ustabilizuje, na pewno znajdzie odzwierciedlenie w podwyżkach cen w zasadzie wszystkich kategorii produktów, o czym może świadczyć szybszy wzrost inflacji w sierpniu niż przewidywali eksperci – mówi dr Artur Fiks z Uniwersytetu WSB Merito.
Żywność drożeje wolniej niż cały koszyk
Jak prezentują się ceny żywności i napojów bezalkoholowych? W sierpniu wzrosły średnio o 0,9 proc. w skali roku. Według tej samej metodologii, w lipcu wzrost w skali roku wyniósł 1,2 proc., a w czerwcu – 1,9 proc. Zdaniem dr. Falińskiego, w tym przypadku kluczowe okazały się sezon i klimat. To był okres wyjazdów, a jednocześnie wysokich temperatur powietrza. W takich warunkach napoje sprzedają się lepiej i można podziałać na przychód ceną.
– Obfitość świeżych towarów na rynku krajowym bezpośrednio przekłada się na spadki cen w tej kategorii. Żywność nieprzetworzona stanowi dużą część koszyka zakupowego Polaków, więc tańsze płody rolne obniżyły średni wskaźnik wzrostu całego segmentu. Ponadto w ostatnich miesiącach mieliśmy do czynienia z niespotykaną wcześniej wojną cenową, generowaną głównie przez dyskonty. Sieci handlowe wykorzystały okres wakacyjny do walki o klienta masowego, oferując wielopaki, rabaty lojalnościowe oraz obniżki cen produktów pierwszej potrzeby, np. nabiału czy masła – dodaje prof. nadzw. dr hab. Sławomir Jankiewicz.
Jesienią ceny mogą znów przyspieszyć
Grzegorz Ogonek z Erste Bank Polska uważa, że dotarliśmy do momentu, kiedy w zachowaniu cen żywności może dokonać się wyraźny zwrot. We wrześniu prawdopodobnie na rynek trafiają już tegoroczne zbiory. Trudne warunki pogodowe w tym roku nakazują liczyć się ze spadkiem krajowej produkcji rolnej względem ubiegłego roku. Według szacunków GUS, produkcja warzyw ma być o 4,5 proc. niższa niż w 2025 roku. Zbiory owoców z drzew i owoców jagodowych mają spaść odpowiednio o 18,6 proc. i 6,5 proc.
– W konsekwencji jesienią powinna pojawić się presja na wzrost cen warzyw i owoców, ale także mięsa – w związku z rosnącymi cenami pasz. Moim zdaniem, uchwycone w raporcie UCE Research i Uniwersytetów WSB Merito hamowanie inflacji cen żywności może już być na wyczerpaniu – ostrzega Grzegorz Ogonek.
W sierpniu żywność i napoje bezalkoholowe podrożały mniej niż cały badany koszyk. Różnica wyniosła więc 0,8 p.p. Dr Artur Fiks zaznacza, że część kategorii należących do żywności i napojów bezalkoholowych wyraźnie potaniała w ujęciu rocznym. To wpłynęło na ogólny poziom wskaźnika wzrostu cen żywności i napojów bezalkoholowych. Nawet widoczny wzrost cen samych napojów bezalkoholowych i słodyczy tylko ograniczył spadek tempa podwyżek w tej kategorii.
– Widzimy rozwieranie się nożyc cenowych. Z jednej strony mamy dynamicznie taniejące w skupach płody rolne i żywność poddaną presji promocji. Z drugiej – obserwujemy rosnące koszty pozarolnicze, czyli paliwa, prąd, gaz i podatki pracownicze, które stale zwiększają ceny towarów przemysłowych w marketach – stwierdza prof. nadzw. dr hab. Sławomir Jankiewicz.
Niska dynamika cen może nie potrwać długo
Sierpniowy wzrost cen całego badanego koszyka był niższy od lipcowego, ale nadal oznaczał wyższy poziom cen niż rok wcześniej. Jak podkreśla prof. nadzw. dr hab. Sławomir Jankiewicz, w kolejnych miesiącach niska dynamika może być wspierana przez dalszą rywalizację cenową sieci handlowych oraz stabilne ceny surowców. Natomiast wygasanie sezonowości i rosnące koszty stałe grożą ponownym odbiciem wskaźnika.
– W nadchodzących miesiącach spodziewałbym się odwrócenia tendencji spadkowej i przyspieszenia tempa wzrostu cen w sklepach detalicznych. To wynika przede wszystkim z niestabilnej sytuacji na rynku paliw oraz jesienno-zimowego wzrostu kosztów produkcji m.in. żywności. Jako czynniki, które mogłyby zatrzymać lub ograniczyć to zjawisko, należy wskazać ustabilizowanie się cen na rynkach paliw i niski poziom cen żywności na światowych rynkach – mówi dr Artur Fiks.
Analitycy z UCE Research przewidują, że ceny paliw raczej nie ustabilizują się szybko, ponieważ rynek pozostaje pod silnym wpływem napięć na Bliskim Wschodzie. Wzrost notowań ropy przekłada się już na hurtowe ceny benzyny i oleju napędowego, a następnie dociera na stacje. Znaczenie mają również kurs złotego wobec dolara oraz marże rafineryjne, dlatego nawet przejściowe spadki cen surowca nie muszą przynieść szybkiej i trwałej obniżki cen detalicznych.
Jeżeli obecna sytuacja się utrzyma, wyższe koszty paliw będą zwiększać wydatki na transport i produkcję, a w konsekwencji wywierać presję na ceny wielu kategorii produktów w sklepach. I najbardziej będzie to można odczuć późną jesienią.
Polecamy także:
- Odpady drzewne mogłyby dawać energię fabrykom, ale przepisy komplikują ich wykorzystanie
- Przewoźnicy potrzebują tańszego paliwa. Ostrzegają przed drożyzną na sklepowych półkach
- Kandydaci są, wakaty są. Dlaczego więc jedni i drudzy nie mogą się znaleźć?
