Sener Polska podpisała drugi kontrakt w ramach misji Vigil Europejskiej Agencji Kosmicznej. Warszawski zespół przygotuje trzy anteny komunikacyjne, które trafią na pokład satelity monitorującego aktywność Słońca i pogodę kosmiczną. Vigil ma ruszyć w 2031 r. i dostarczać ostrzeżenia przed zjawiskami, które mogą zakłócać działanie satelitów, telekomunikacji czy sieci energetycznych.
Nowa umowa obejmuje dwie anteny niskiego zysku (LGA) oraz jedną antenę średniego zysku (MGA), wszystkie w wersji lotnej. Sener Polska odpowiada za część mechaniczną urządzeń, przygotowanie rozwiązań pozwalających zintegrować je z satelitą oraz wsparcie testów i weryfikacji projektu.
To drugi udział polskiej spółki w programie Vigil. Pierwszy kontrakt firma podpisała w 2024 r. i dotyczył mechanizmu otwierania osłon jednego z instrumentów naukowych satelity.
Anteny muszą przetrwać start
Zanim urządzenia trafią w przestrzeń kosmiczną, inżynierowie sprawdzą, jak ich konstrukcja zachowa się podczas startu i początkowej fazy lotu satelity. Zespół przeprowadzi analizy strukturalne, które pozwolą ocenić odporność anten na obciążenia występujące podczas startu.
Równolegle badane będzie zachowanie elementów przy zmieniających się temperaturach w przestrzeni kosmicznej. Dopiero na podstawie tych wyników projekt przejdzie do kolejnych etapów: produkcji modeli lotnych i testów.
– Nawet najbardziej zaawansowana sonda nie może wykorzystać swoich możliwości bez sprawnej komunikacji. Dlatego odpowiednie zaprojektowanie i działanie anten jest jednym z najważniejszych elementów powodzenia misji. W przypadku Vigil szczególnie ważne jest przełożenie wymagań misji na rozwiązania konstrukcyjne oraz przygotowanie ich do procesu weryfikacji – tłumaczy Przemysław Roguski, kierownik projektu w Sener Polska.
Polecamy także: 44 proc. zaskoczyły podatki. Największym problemem nowych firm jest jednak coś innego
Każdy typ anteny ma inne zadanie. LGA, czyli antena niskiego zysku, ma szeroki kąt promieniowania i może utrzymywać łączność nawet wtedy, gdy satelita nie jest precyzyjnie ustawiony względem stacji naziemnej. Płaci za to mniejszą przepływowością danych. Tego rodzaju antena służy przede wszystkim do przesyłania podstawowych informacji, takich jak telemetria opisująca stan statku kosmicznego.
Taka charakterystyka jest szczególnie cenna w sytuacji awaryjnej. Jeśli satelita straci możliwość dokładnego kontrolowania położenia i orientacji, LGA może nadal zapewniać podstawowy kanał komunikacji z Ziemią.
Druga konstrukcja, MGA, jest rozwiązaniem pośrednim między antenami niskiego i wysokiego zysku. Pozwala przesyłać więcej danych niż LGA, ale nie wymaga tak dokładnego nakierowania jak antena HGA. W misji Vigil MGA będzie służyć podczas podróży satelity do miejsca docelowego. Później ma pełnić funkcję zapasowego kanału łączności dla anteny wysokiego zysku.
Drugi kontrakt dla polskiej spółki
Przy projekcie pracować będzie także zespół Communication Division, odpowiedzialny za techniczne zarządzanie częścią komunikacyjną. Do jego zadań należy projektowanie anten od strony RF, czyli parametrów związanych z falami radiowymi, oraz prowadzenie testów.
Sener Polska rozszerza tym samym swój udział w misji. Firma zaczęła od mechanizmu dla instrumentu naukowego, a teraz przechodzi także do systemów odpowiedzialnych za komunikację satelity.
– To już drugi kontrakt Sener Polska dla misji Vigil i kolejny projekt, w którym wykorzystujemy nasze kompetencje w projektowaniu i budowie mechanizmów oraz urządzeń dla sektora kosmicznego. Jako jeden z liderów tej branży w naszym kraju dostarczamy rozwiązania, które trafiają na pokłady przyszłych misji. Vigil jest tego kolejnym przykładem. Zaczynaliśmy od opracowania mechanizmu dla instrumentu naukowego, a dziś uczestniczymy w pracach nad systemami odpowiedzialnymi za komunikację satelity – mówi Jakub Pierzchała, dyrektor generalny Sener Polska.
Vigil będzie patrzeć na Słońce…
Celem całej misji jest ciągłe obserwowanie aktywności Słońca oraz pogody kosmicznej. Pod tym określeniem kryją się zjawiska zachodzące w przestrzeni kosmicznej, które mogą oddziaływać na Ziemię i działającą wokół niej infrastrukturę, np. burze słoneczne. Vigil ma być pierwszą europejską misją skoncentrowaną na takim monitoringu przez 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu.
ESA chce umieścić satelitę w punkcie Lagrange’a L5, oddalonym od Ziemi o około 150 mln km. Takie położenie pozwoli obserwować Słońce z innej perspektywy niż satelity znajdujące się bliżej Ziemi. Dzięki temu Vigil ma wcześniej wykrywać niebezpieczną aktywność i oceniać siłę oraz prędkość wiatru słonecznego zmierzającego w kierunku naszej planety.
…i ostrzegać energetykę oraz satelity
Dane z Vigil mają być wykorzystywane przez operatorów satelitarnych, sieci energetyczne, firmy telekomunikacyjne i agencje kosmiczne. Chodzi przede wszystkim o dodatkowy czas na przygotowanie infrastruktury przed uderzeniem silnych zjawisk pochodzących ze Słońca.
Wczesne ostrzeżenie może pomóc ograniczyć ryzyko zakłóceń w działaniu krytycznej infrastruktury. Informacje z sondy mają też zwiększyć bezpieczeństwo astronautów przebywających poza ochronnym polem magnetycznym Ziemi.
Start misji Vigil ESA zaplanowała na 2031 r. Do tego czasu polski zespół będzie musiał przejść od projektowania i analiz przez produkcję aż po testy anten, które ostatecznie mają zapewnić sondzie łączność podczas podróży i pracy w przestrzeni kosmicznej.
Przeczytaj również:
- O nowe fabryki i centra danych rywalizujemy także wodą. Polska musi się przygotować
- FixNip ma ponad 100 implantacji, Smartmedics szykuje certyfikację. Adiuvo wybiera priorytety
- Odsetki znamy, z inwestowaniem gorzej. PIE sprawdził wiedzę finansową Polaków