Rozwój centrów danych, sztucznej inteligencji i nowoczesnego przemysłu zwiększa zapotrzebowanie na wodę. Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP) ostrzega, że dostęp do tego zasobu może zacząć decydować o tym, gdzie powstaną nowe inwestycje technologiczne. Organizacja wskazuje m.in. na planowane centrum danych w Michałowicach pod Warszawą, które wywołało pytania mieszkańców o wpływ obiektu na lokalne zasoby wodne i infrastrukturę.
FPP argumentuje, że Polska potrzebuje szybszych inwestycji w sieci wodociągowe, kanalizację, retencję i ponowne wykorzystanie wody. Stawką jest już nie tylko bezpieczeństwo środowiskowe, lecz także konkurencyjność gospodarki. Kraje lepiej przygotowane na niedobory mogą mieć przewagę w rywalizacji o kapitał i zaawansowane technologicznie projekty.
Centrum danych budzi pytania o wodę
Planowana inwestycja w Michałowicach stała się dla FPP przykładem szerszego problemu. Mieszkańcy obawiają się m.in. o zużycie wody i energii przez przyszły obiekt oraz jego wpływ na lokalną infrastrukturę komunalną. W debacie pojawiła się też kwestia ewentualnego wykorzystania wody z warszawskich wodociągów do chłodzenia centrum danych.
Takie obiekty wymagają rozbudowanej infrastruktury energetycznej i chłodzenia, dlatego dostępność zasobów staje się jednym z elementów branych pod uwagę przy wyborze lokalizacji. FPP uważa, że podobne ograniczenia mogą dotyczyć również przemysłu i innych branż technologicznych.
– Bezpieczeństwo wodne staje się jednym z warunków utrzymania atrakcyjności inwestycyjnej Polski. Nie możemy dopuścić, aby niedostateczna infrastruktura ograniczała rozwój nowych technologii, przemysłu i usług. Konkurujemy o inwestycje z innymi państwami europejskimi, dlatego musimy zapewnić przedsiębiorcom przewidywalne warunki prowadzenia działalności. Rozwój gospodarczy i ochrona zasobów naturalnych nie wykluczają się, wymagają jednak odpowiedzialnego planowania i długofalowych inwestycji – mówi Marek Kowalski, przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich.
Europa potrzebuje miliardów na wodę
Problem nie dotyczy wyłącznie Polski. Według szacunków Komisji Europejskiej luka inwestycyjna w europejskiej gospodarce wodnej wynosi około 23 mld euro rocznie. Chodzi o różnicę między obecnym poziomem nakładów a kwotą potrzebną do odpowiedniego rozwoju i modernizacji infrastruktury.
FPP ocenia, że pieniędzy trzeba szukać jednocześnie w budżetach publicznych, funduszach unijnych i sektorze prywatnym. Organizacja wymienia kredyty inwestycyjne oraz zielone i niebieskie obligacje, czyli instrumenty finansujące projekty środowiskowe – w przypadku tych drugich związane przede wszystkim z zasobami wodnymi. Kolejnym rozwiązaniem mogą być inwestycje prowadzone w formule partnerstwa publiczno-prywatnego.
Nowym źródłem finansowania mogą być unijne ramy budżetowe na lata 2028-2034. Federacja postuluje, aby Polska już teraz przygotowywała projekty, które później mogłyby łączyć środki europejskie, krajowe i prywatne.
Wodę trzeba odzyskiwać i zatrzymywać
Ale budowa nowych wodociągów nie wystarczy. Według FPP potrzebny jest program obejmujący także modernizację istniejących sieci, ograniczanie strat, rozwój retencji, oczyszczanie ścieków i ponowne wykorzystywanie wody w zakładach przemysłowych.
Przed rozpoczęciem dużych inwestycji należałoby też analizować lokalny bilans wodny, czyli zestawienie dostępnych zasobów i przewidywanego zużycia, oraz możliwość wykorzystania alternatywnych źródeł zaopatrzenia. Pozwoliłoby to wcześniej identyfikować ryzyko niedoborów wody, zamiast mierzyć się z nim dopiero na zaawansowanym etapie inwestycji.
Podobne rozwiązania FPP proponuje dla przemysłu i rolnictwa. W przygotowanych wcześniej raportach organizacja wymienia m.in. zamykanie obiegów przemysłowych, ponowne wykorzystanie wody technologicznej, odbudowę retencji na terenach wiejskich oraz precyzyjne nawadnianie.
Przeczytaj także: Nad Wisłą mamy mało wody, ale dobry klimat dla centrów danych. AI komplikuje rachunek
Rosnące zapotrzebowanie na wodę zmienia jej gospodarcze znaczenie. Dostęp do odpowiednich zasobów może wpływać na możliwość rozbudowy zakładów, lokalizację centrów danych czy rozwój infrastruktury cyfrowej. Federacja przekonuje, że inwestycje trzeba przygotować, zanim ograniczenia staną się barierą dla przedsiębiorstw. W przypadku kryzysu działania naprawcze byłyby droższe, a możliwości reakcji – mniejsze.
– Potrzebujemy nie tylko strategii, ale przede wszystkim projektów gotowych do realizacji i finansowania. Konieczne jest połączenie środków europejskich, kapitału bankowego oraz inwestycji przedsiębiorstw. Najbliższe lata będą kluczowe dla przygotowania Polski do wykorzystania nowych instrumentów finansowych UE. Od skuteczności tych działań zależeć będzie zarówno bezpieczeństwo wodne, jak i zdolność naszej gospodarki do dalszego rozwoju – mówi Marek Kowalski.
FPP postuluje więc, aby bezpieczeństwo wodne traktować jako element polityki gospodarczej i inwestycyjnej, a nie problem rozwiązywany dopiero przy niedoborach. Bez modernizacji infrastruktury Polska może mieć coraz większy problem z pogodzeniem rozwoju centrów danych, przemysłu i nowych technologii z ograniczonymi zasobami wody.
Polecamy również:
- JDG coraz częściej znikają z CEIDG. Eksperci wskazują na rosnące obciążenia
- Propan w pompie ciepła? To może być jeden z głównych kierunków rynku
- L4 przybywa szybciej niż pracowników. Najmocniej zmieniła się jedna grupa przyczyn
