Od 17 sierpnia VAT na benzynę, olej napędowy i część biopaliw spadnie z 23 do 8 proc. Rząd przywraca na dwa tygodnie program Ceny Paliw Niżej (CPN), a według zapowiedzi premiera obniżka podatku powinna zmniejszyć ceny przy dystrybutorach o około 90 gr do ponad 1 zł na litrze. Kierowcom sprzyja jednocześnie spadek notowań ropy na światowych rynkach. Dla części firm korzyść może być jednak znacznie mniejsza – przedstawiciele biznesu oceniają, że przedsiębiorcy rozliczający VAT i przewoźnicy drogowi nie odczują programu tak mocno, jak gospodarstwa domowe.
Obniżona stawka będzie obowiązywać od 17 do 31 sierpnia. Już 1 września VAT ma wrócić do poziomu 23 proc. Program obejmie benzyny, oleje napędowe oraz biokomponenty stanowiące samoistne paliwa. Te same produkty były objęte niższą stawką VAT od 31 marca do 30 czerwca tego roku.
– Zdecydowaliśmy o przywróceniu programu CPN. Obniżamy podatek VAT od paliw z 23 proc. do 8 proc., co powinno przełożyć się na spadek cen od ok. 90 groszy do ponad 1 zł za litr – powiedział premier Donald Tusk, cytowany w komunikacie Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Rząd chce pilnować, czy obniżka dotrze do kierowców
Sama zmiana stawki podatku nie jest jedynym elementem programu. Minister energii ma każdego dnia informować o maksymalnych możliwych cenach na stacjach.
Rząd chce w ten sposób ograniczyć ryzyko, że część podatkowej obniżki zostanie przejęta przez sprzedawców paliw, zamiast przełożyć się na rachunki kierowców.
– Minister Energii każdego dnia będzie informował o maksymalnych możliwych cenach na stacjach benzynowych, aby koncerny paliwowe nie wykorzystywały obniżenia VAT dla siebie, lecz aby korzyści z tej skromnej, ale jednak dość wyraźnej obniżki trafiły do ludzi – mówił Donald Tusk.
Premier ocenił, że po wprowadzeniu programu Polska będzie miała jedne z najniższych cen paliw w Europie.
Obecna odsłona CPN jest jednak węższa od części wcześniejszych działań osłonowych. Jak zwraca uwagę Michał Stajniak, wicedyrektor Działu Analiz XTB, pakiet opiera się na zmianie VAT, bez obniżenia akcyzy.
Ceny paliw spadają również bez pomocy rządu
Moment wprowadzenia niższego podatku zbiega się ze spadkiem cen ropy. Według analizy XTB europejska ropa Brent zeszła poniżej 87 dolarów za baryłkę, natomiast amerykańska WTI kosztowała około 81 dolarów.
Jednym z powodów jest mocny wzrost zapasów ropy w Stanach Zjednoczonych. Amerykański Departament Energii poinformował o zwiększeniu komercyjnych zapasów o 17 mln baryłek. Rynek jednocześnie zmniejszył premię za ryzyko związaną z możliwymi zakłóceniami wokół Cieśniny Ormuz.
Dla kierowcy oba procesy mogą zadziałać w tym samym kierunku. Spadająca ropa obniża presję kosztową na paliwa, a niższy VAT dodatkowo zmniejsza ich cenę brutto.
XTB ocenia, że druga połowa sierpnia może dzięki temu stworzyć korzystne okno do tańszego tankowania. Jednocześnie 31 sierpnia kończy się podatkowa część programu.
Przedsiębiorcy: kierowca indywidualny skorzysta bardziej niż firma
Inaczej na program patrzą organizacje przedsiębiorców. Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie uważa, że obniżka pomoże gospodarstwom domowym oraz części małych firm, ale nie rozwiązuje problemów przedsiębiorstw mocno uzależnionych od paliwa.
– Obniżka cen na końcówkę wakacji ulży mieszkańcom i małym przedsiębiorcom, ale to raczej „prezent”, a nie działanie systemowo wspierające przedsiębiorców w walce z dramatycznym wzrostem cen paliw po tym, jak wybuchł konflikt na Bliskim Wschodzie – mówi Hanna Mojsiuk, prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie (PIG).
Według PIG firmy rozliczające VAT mogą odczuć zmianę znacznie słabiej niż klienci indywidualni. Szczególnie krytycznie program ocenia branża transportowa, dla której paliwo jest jednym z podstawowych kosztów działalności.
– Ceny Paliw Niżej, czyli kolejna akcja polskiego rządu, która w swoich zasadach ma pomóc w przetrwaniu trudnego okresu gwałtownych wzrostów cen paliw spowodowanymi czynnikami geopolitycznymi, tradycyjnie przynosi korzyści głównie osobom fizycznym. Polski transport drogowy, podobnie jak miało to miejsce przy wcześniejszej akcji, otrzyma, ok. 0,28 zł za litr z tytułu obniżonej akcyzy. Przypomnijmy, że wsparcie osób fizycznych to dodatkowe ok. 15 proc. ceny z obniżki podatku VAT, czyli według dzisiejszych cen oleju napędowego to ok. 1 zł – dodaje Dariusz Matulewicz, prezes Zachodniopomorskiego Stowarzyszenia Przewoźników Drogowych.
Firmy przewozowe mierzą się przy tym z dużymi wahaniami cen, które utrudniają wycenę przyszłych kontraktów.
– Sytuacja przewoźników drogowych jest najtrudniejsza od lat, a ceny paliw zarówno w hurcie, jak i w obrocie detalicznym są absolutnie nieprzewidywalne. Trudno jest szykować wyceny na ostatni kwartał roku 2026, kiedy widzimy już, że sytuacja geopolityczna niezmiennie wpływa na ceny przy dystrybutorach – tłumaczy Hanna Mojsiuk.
Transport nauczył się przerzucać podwyżki na klientów
Zachodniopomorskie Stowarzyszenie Przewoźników Drogowych dodaje, że branża lepiej radzi sobie z paliwową niepewnością niż jeszcze kilka miesięcy temu.
Przewoźnicy wypracowali mechanizmy pozwalające szybciej przenosić rosnące koszty na kontrahentów. Ostatecznie część podwyżek może więc trafiać dalej w łańcuchu – do odbiorcy produktu lub usługi.
– Widzimy, że choć zmiany cen są dotkliwe, to firmy transportowe są na nie lepiej przygotowane. Większość przewoźników wypracowała odpowiednie mechanizmy i bardzo szybko przekłada tę podwyżkę na swoich klientów, a ci na ostatecznego odbiorcę – mówi Dariusz Matulewicz.
Przedstawiciele branży oczekują raczej rozwiązań systemowych niż krótkich programów obniżających ceny detaliczne. Dwutygodniowa ulga pomaga przede wszystkim przy tankowaniu w konkretnym momencie, podczas gdy firmy transportowe muszą planować koszty w perspektywie wielu miesięcy.
Tańsze paliwo może być tylko chwilowe
Niższe ceny ropy nie przesądzają też, że spadkowy trend utrzyma się do końca roku. XTB zwraca uwagę na kondycję amerykańskich Strategicznych Rezerw Ropy.
Według analizy zapasy SPR spadły poniżej 300 mln baryłek, czyli do poziomów niewidzianych od lat 80. XX wieku. Stany Zjednoczone wykorzystywały rezerwy do stabilizowania rynku, przez co zmniejszyła się skala bufora dostępnego w razie kolejnego szoku podażowego.
Rynek nadal jest więc podatny na wydarzenia na Bliskim Wschodzie. Ponowna eskalacja napięć lub problemy z dostawami mogłyby odwrócić obecny spadek cen ropy.
Dla polskiego kierowcy data jest natomiast znana z góry: preferencyjny VAT ma obowiązywać do końca sierpnia. Jeżeli rząd nie zdecyduje się na przedłużenie programu, 1 września stawka wróci do 23 proc. Sierpniowa ulga przy dystrybutorach nie daje gwarancji równie taniego tankowania jesienią.
Przeczytaj także:
- Ceny paliw skoczyły o 13,9 proc. w miesiąc. Inflacja znowu przyspieszyła
- Kradzieży w sklepach jest mniej, ale poważniejsze przypadki psują dobry obraz
- Firma dopłaci do siłowni, ale rzadziej do autobusu. Tu jest duża luka w benefitach
